BÖLÜMÜN KURULUŞU ve GELİŞMESİ

         Fırat Üniversitesi Coğrafya bölümü 1975 yılında, Prof.Dr.Erdoğan AKKAN'ın bölüm başkanlığında kurulmuş, fakat bölümün faaliyete geçmesi 1978 yılında bölüme doktor asistan olarak H.Hilmi KARABORAN, asistan olarak Emrullah GÜNEY

 ve Saadettin TONBUL 'un alınmasıyla gerçekleşmiştir.

         Bölüm kurulduktan sonra gerek yer darlığı ve gerekse bölümdeki öğretim üye ve yardımcılarının ilmi faaliyetlerini daha iyi bir şekilde sürdürmeleri için, bölüme öğrenci alınmamıştır. Ancak, bölüm elemanları antropoloji ve tarih bölümü öğrencilerine, coğrafyanın çeşitli konularını servis dersi olarak verilmişlerdir.

         Bölüm, 1982 yılında YÖK'ün kurulması ile birlikte öğrencisi olmadığı gerekçesi ile kapatılmıştır. Bölümün kapatılması ile Doç.Dr. H.Hilmi KARABORAN Sosyoloji, araştırma görevlileri Saadettin TONBUL ile Emrullah GÜNEY de Tarih bölümlerinde görevlendirilmişlerdir. 1985 yılında, doktorasını tamamlayan Emrullah GÜNEY kadro yokluğu nedeniyle Dicle Üniversitesine geçmiştir. Yine bu yıllarda Antropoloji bölümünde Harita ve Atlas uzmanı olarak görevli bulunan M.Dursun ÇİTCİ de Matematik bölümünde görevlendirilmiştir.

         1982-1990 yılları arasında rahmetli hocamız H.Hilmi KARABORAN kapatılan bölümün yeniden açılması için büyük çaba ve mücadele vermiştir.

         Bu arada 1986 yılında Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün açtığı sınav sonucu Ali YİĞİT, Selçuk HAYLİ ve M.Ali ÖZDEMİR, 1987 yılında da Halil GÜNEK ve Erdal KARAKAŞ araştırma görevlisi olarak alınmışlardır. Bu beş araştırma görevlisinin yetiştirilmesi amacıyla 1988 yılında Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde Coğrafya Anabilim Dalı faaliyete geçirilerek lisansüstü eğitime başlanmıştır.

          YÖK yürütme kurulunun 16 Mart 1990 tarihli toplantısında Fırat Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi bünyesinde Coğrafya Bölümü açılmasına karar alınmış ve 1990 - 1991 öğretim yılında 30 öğrenci alınarak bölüm faaliyete geçebilmiştir. Böylece bölüm 8 yıl aradan sonra ikinci defa kurularak faaliyete geçmiştir.

           Yeniden kurulan bölümün ilk kadrosu şu öğretim elemanlarından oluşuyordu.

Doç.Dr.H.Hilmi KARABORAN
Yrd.Doç.Dr. Saadettin TONBUL
Uzman Dr.M.Dursun ÇİTÇİ
Arş.Gör.Selçuk HAYLİ
Arş.Gör.M.Ali ÖZDEMİR
Arş.Gör.Ali YİĞİT
Arş.Gör.Halil GÜNEK
Arş.Gör.Erdal KARAKAŞ  

          1991 yılında bölüme 50/d maddesine göre Handan ARSLAN (ÇAĞLAYAN) ve Ayşe ÇAĞLIYAN  (DEMİREL) Araştırma Görevlisi olarak alınmışlardır.

          Bölüm, ilk mezunlarını verdiği 1993 - 1994 öğretim yılına kadar bu kadro ile öğretim faaliyetlerini sürdürmüştür. Ancak 1994 yılının son aylarında bölümde büyük çaplı değişmeler olmuştur. Bölüm Başkanı Prof.Dr. H.Hilmi KARABORAN 22.10.1994'de ani bir rahatsızlık sonucu vefat etmiş, Yüksek Lisans tezlerini tamamladıkları için Handan ÇAĞLAYAN ve Ayşe DEMİREL'in görevlerine son verilmiş, bu arada araştırma görevlileri Ali YİĞİT ile M.Ali ÖZDEMİR doktoralarını tamamlamışlardır.

          1995 yılı başlarında bölümün kadrosundaki bu azalma ve değişmeleri telafi etmek amacıyla yeni kadrolar tahsis edilmiş ve bölüme Ali YİĞİT ve M.Ali ÖZDEMİR ile A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinden Harun TUNÇEL yardımcı doçent olarak, daha önce bölümde araştırma görevlisi olarak çalışmış olan Handan ÇAĞLAYAN ile Ayşe DEMİREL öğretim görevlisi olarak ve bölümün ilk mezunlarından İlhan Oğuz AKDEMİR ile İ.Ü. Coğrafya bölümü mezunu M.Zeki BOYRAZ araştırma görevlisi olarak atanmışlardır. Bir yıl sonra da Ege Üni. Coğrafya bölümü mezunlarından Sabri KARADOĞAN'ın araştırma görevlisi olarak atanmıştır.Bölümümüz mezunlarından M. Taner ŞENGÜN'ün 18.03 .1999 tarihinde Fiziki Coğrafya Anabilim Dalı'na yine Döndü ÜÇEÇAM'ın Beşeri ve Ekonomik Coğrafya anabilim dalına, ve bölümümüz mezunlarından Veysel KUŞÇU'nun ve Esen DURMUŞ’un Türkiye Coğrafyası anabilim dalına, Murat SUNKAR’ın Fiziki Coğrafya anabilim dalına  atanmasıyla bölümün bugünkü kadrosu oluşmuştur.

           Bütün bu gelişmelerle bugün bölümün idari ve akademik kadrosu şu şekildedir:
 
 

BÖLÜMÜN İMKANLARI

             Bölümümüz kurulduğu zaman imkanları bakımından oldukça iyiydi. Zaten Bölümün faaliyete geçirilmesi için bütün alt yapı işleri tamamlanmış ve bütceye yük olmayacak hale gelmişti. Bölüm açıldığı yıllarda fakülte bünyesinde öğretim elemanlarına tahsis edilen 4 oda-salon yanında bir de seminer odası bulunmaktaydı. Kurulduğundan bu yana imkanlarda daha fazla iyileşmeler olmuştur. Günümüzde Fen-Edebiyat Fakültesinin 5. katının büyük bir bölümü Coğrafya Bölümü'ne ayrılmıştır. Burada öğretim elemanlarının odaları, bilgisayar odası, çizim-tatbikat odası, kütüphane ve ayrıca taş ve fosillerin sergilendiği bir camekan yer almaktadır.

             Çizim ve tatbikat odasında; çizim malzemeleri, taş koleksiyonu ve laboratuvarı ile Almanya'nın Westermann yayınevinden temin edilmiş çok çeşitli ve oldukça zengin bir duvar haritası koleksiyonu ve geoposterler, transparentler ve dia serileri, Türkiye haritaları, projeksiyon ve epidiyaskop aletleri bulunmaktadır. Bu oda aynı zamanda seminer salonu olarak da kullanılmaktadır.

              Prof.Dr. H.Hilmi KARABORAN'ın varisleri tarafından bölümümüze bağışlanan 3.500 civarında eserin yanında 1:100.000 ölçekli Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine ait topoğrafya haritaları ile 1:250.000'lik ve 1:500.000'lik harita takımları, 1:500.000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritası takımı ve 1:100.000'lik Jeoloji Haritaları bulunmaktadır. Ayrıca Üniversite Kütüphanesinde, Prof. Cemal Arif ALAGÖZ'ün bağışladığı ve büyük bir kısmı coğrafya ile ilgili 3528 eser ile Doç.Dr. Ferruh SANIR'ın bağışladığı ve büyük bir kısmı Almanca coğrafya eserlerinden oluşan 65 adet kitabın yanında Üniversitemizce temin edilen çok sayıda bilimsel kitaplar, dergiler, ansiklopediler, bu arada çok tanınmış bir ansiklopedi olan "Brockhouse" ve 20 adet Westermann, Diercke Dünya Atlası bulunmaktadır. Böylece bölüm ve üniversite kütüphanelerinde büyük çoğunluğu yabancıdillerde olmak üzere 10.000'e yakın coğrafieser bulunmaktadır. 

           Fosil ve taş koleksiyonlarında ise, bölüm elemenlarının yaptıkları arazi çalışmaları sırasında toplanmış çok sayıda taş örneği ve Yrd.Doç.Dr. Harun TUNÇEL tarafından ülkemizin çeşitli yörelerinden derlenmiş ve bölüme bağışlanmış fosiller sergilenmektedir.

          Ayrıca fakülte bünyesinde bulunan bir sınıf tamamen bölüme ait olup burada bulunan duvar haritaları ve projeksiyon aletleri ile Tv-Video odası kullanılarak, belgesel filmler, geoposterler, transparentler ve dia serileri ile derslerin işlenişinde, modern öğretim yöntemleri kullanılmaktadır.

(YİĞİT,A.,(1996), Kuruluşundan Günümüze Fırat Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, F.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, C.8, S.1-2, sf. 379-388, Elazığ.)